Structurele & constructieringen

Structurele en constructieringen voor zwaar belaste boutverbindingen

Structurele en constructieringen zijn speciaal ontworpen sluitringen voor boutverbindingen binnen staalbouw en andere zwaar belaste constructies.

In tegenstelling tot een algemene vlakke sluitring worden deze ringen toegepast in verbindingen waarbij de mechanische eigenschappen, hardheid, afmetingen en combinatie met bout en moer nauwkeurig zijn vastgelegd.

Ze worden onder andere gebruikt bij:

• staalconstructies;
• hallenbouw;
• brugconstructies;
• infrastructurele projecten;
• machineframes;
• industriële staalbouw;
• hoogvaste boutverbindingen;
• voorgespannen HV-verbindingen.

Waarom constructieringen gebruiken?

Een structurele ring creëert een gecontroleerd draagvlak onder de boutkop of moer.

Dit is belangrijk omdat bij zwaar belaste boutverbindingen hoge krachten via relatief kleine contactoppervlakken worden overgebracht.

Een geschikte constructiering kan helpen om:

• de klemkracht over een geschikt oppervlak te verdelen;
• lokale indrukking van het constructiemateriaal te beperken;
• een hard draagvlak onder boutkop of moer te creëren;
• de geometrie van een voorgeschreven boutgarnituur te behouden;
• een betrouwbare voorspanning mogelijk te maken.

Bij constructieve verbindingen moet de ring altijd worden gekozen als onderdeel van het complete bevestigingssysteem.

EN 14399 constructieringen

De EN 14399-serie behandelt hoogvaste boutgarnituren voor voorgespannen verbindingen in staalconstructies.

Binnen deze serie zijn verschillende delen relevant voor constructieringen.

Belangrijke uitvoeringen zijn:

• EN 14399-5 – vlakke constructieringen;
• EN 14399-6 – vlakke constructieringen met afschuining.

Deze ringen worden toegepast in combinatie met daarvoor geschikte hoogvaste structurele bouten en moeren.

EN 14399-5 vlakke constructieringen

EN 14399-5 beschrijft vlakke ringen voor hoogvaste voorgespannen boutgarnituren.

Deze ringen zijn bedoeld voor gebruik binnen daarvoor ontworpen structurele boutverbindingen.

Belangrijke eigenschappen zijn onder andere:

• gecontroleerde maatvoering;
• voldoende hardheid;
• geschikt draagvlak;
• toepassing binnen een voorgeschreven boutgarnituur.

De ring mag daarom niet willekeurig worden vervangen door een standaard vlakke sluitring met dezelfde binnendiameter.

EN 14399-6 constructieringen met afschuining

EN 14399-6 beschrijft geharde en getemperde vlakke constructieringen met afschuining.

Deze ringen zijn bedoeld voor hoogvaste voorgespannen boutverbindingen met grote zeskantbouten en moeren.

EN 14399-6 omvat toepassingen met draadgroottes van M12 tot en met M36.

De afschuining aan de ring zorgt ervoor dat de geometrie onder de boutkop of moer aansluit op het daarvoor ontworpen constructieve bevestigingssysteem.

HV-constructieringen

De term HV-ring wordt veel gebruikt voor constructieringen die onderdeel vormen van een HV-boutgarnituur.

Een HV-verbinding bestaat niet alleen uit een sterke bout.

Het volledige systeem bestaat uit op elkaar afgestemde onderdelen, zoals:

• HV-bout;
• HV-moer;
• HV-constructiering.

Voor systeem HV worden bijvoorbeeld bouten van klasse 10.9 en bijpassende moeren van klasse 10 toegepast.

Ook de ring moet voldoen aan de daarvoor voorgeschreven mechanische eigenschappen.

DIN 6916 constructieringen

De aanduiding DIN 6916 wordt nog veel gebruikt voor ronde constructieringen voor HV-boutverbindingen.

DIN 6916 is echter een oudere en inmiddels ingetrokken norm.

De norm is uiteindelijk vervangen door DIN EN 14399-6.

DIN 6916 blijft commercieel wel een belangrijke zoek- en productaanduiding.

Daarom kom je nog regelmatig termen tegen zoals:

• DIN 6916 ring;
• HV-ring DIN 6916;
• constructiering DIN 6916;
• HV sluitring;
• staalbouwring DIN 6916.

Bij nieuwe technische specificaties moet echter worden gecontroleerd welke actuele EN 14399-uitvoering is voorgeschreven.

Hardheid van constructieringen

Een belangrijk verschil tussen een gewone sluitring en een structurele ring is de mechanische hardheid.

Bij hoogvaste boutverbindingen kan een te zachte ring onder de hoge klemkracht plastisch vervormen.

Hierdoor kan onder andere:

• voorspanning verloren gaan;
• de verbinding zich zetten;
• de klemkracht veranderen;
• plaatselijke indrukking optreden.

HV-constructieringen volgens EN 14399-6 worden daarom uitgevoerd met gecontroleerde hardheid.

Commerciële uitvoeringen komen bijvoorbeeld voor met een hardheidsbereik van ongeveer 300–370 HV10, afhankelijk van norm en product.

Constructiering versus vlakke sluitring

Een standaard vlakke sluitring en een constructiering kunnen qua uiterlijk sterk op elkaar lijken.

De technische eigenschappen zijn echter niet hetzelfde.

Vlakke sluitring

Een algemene vlakke sluitring wordt vooral gebruikt voor:

• drukverdeling;
• bescherming van het oppervlak;
• algemene boutverbindingen.

Constructiering

Een constructiering is bedoeld voor zwaarder belaste structurele verbindingen en kan eisen hebben aan:

• hardheid;
• maatvoering;
• materiaal;
• oppervlaktebehandeling;
• normering;
• toepassing binnen een boutgarnituur.

Gebruik daarom geen standaard DIN 125- of ISO 7089-ring als vervanging wanneer expliciet een EN 14399-constructiering is voorgeschreven.

Voorgespannen boutverbindingen

Bij een voorgespannen constructieve boutverbinding wordt tijdens montage bewust een hoge trekkracht in de bout aangebracht.

Hierdoor worden de te verbinden onderdelen stevig tegen elkaar geklemd.

De werking van zo'n verbinding wordt beïnvloed door:

• bout;
• moer;
• ring;
• wrijvingscondities;
• coating;
• smering;
• montageprocedure.

Daarom moeten de afzonderlijke onderdelen technisch op elkaar zijn afgestemd.

EN 14399 versus EN 15048

Binnen staalconstructies is het belangrijk onderscheid te maken tussen voorgespannen en niet-voorgespannen boutverbindingen.

EN 14399

De EN 14399-serie heeft betrekking op hoogvaste boutgarnituren die geschikt zijn voor voorspanning.

EN 15048

EN 15048 heeft betrekking op structurele boutgarnituren voor niet-voorgespannen verbindingen.

Een constructiering die onderdeel is van een EN 14399-HV-systeem moet daarom niet automatisch worden toegepast alsof iedere structurele boutverbinding hetzelfde systeem gebruikt.

Thermisch verzinkte constructieringen

Constructieringen voor staalbouw zijn veel verkrijgbaar in thermisch verzinkte uitvoering.

Thermisch verzinken biedt een duurzame corrosiebescherming die veel wordt toegepast bij:

• buitenconstructies;
• hallenbouw;
• bruggen;
• staalconstructies;
• infrastructurele projecten.

Bij HV-boutgarnituren moeten bout, moer en ring echter als op elkaar afgestemd systeem worden gebruikt.

De coating beïnvloedt namelijk onder andere de maatvoering en wrijving tijdens montage.

Blank stalen constructieringen

Naast thermisch verzinkte uitvoeringen bestaan blanke constructieringen.

Deze kunnen bijvoorbeeld worden toegepast binnen droge omgevingen, gelakte constructies of systemen waarbij een andere corrosiebescherming wordt aangebracht.

De juiste oppervlaktebehandeling wordt bepaald door de constructie en technische specificatie.

Keilringen voor I-profielen

Bij staalprofielen is het contactoppervlak onder een bout niet altijd parallel.

Voor een schuin flensvlak kunnen speciale keilringen worden toegepast.

Voor structurele HV-boutverbindingen aan I-profielen is DIN 6917 een bekende en actuele norm.

DIN 6917 beschrijft vierkante keilringen voor hoogvaste structurele boutverbindingen aan stalen I-profielen.

De wigvorm compenseert de helling van het profiel zodat boutkop of moer een geschikt draagvlak krijgt.

DIN 6918 keilringen voor U-profielen

Voor U-profielen bestaat een vergelijkbare uitvoering volgens DIN 6918.

DIN 6918 beschrijft vierkante keilvormige ringen voor HV-boutverbindingen aan U-profielen.

Ook hier zorgt de schuine vorm ervoor dat het contactvlak voor bout of moer wordt gecorrigeerd.

Hierdoor kan de bevestiging ondanks de schuine flens van het profiel correct worden gemonteerd.

DIN 434 en DIN 435

Naast de specifieke HV-uitvoeringen bestaan ook algemene keilringen voor structurele boutverbindingen.

DIN 434

DIN 434 beschrijft vierkante keilringen voor U-profielen.

De actuele uitvoering is DIN 434:2024-10.

DIN 435

DIN 435 beschrijft vierkante keilringen voor I-profielen.

De actuele uitvoering is DIN 435:2024-10.

DIN 434 en DIN 435 moeten niet automatisch worden gelijkgesteld aan DIN 6917 en DIN 6918, omdat de laatstgenoemde normen specifiek betrekking hebben op hoogvaste structurele boutverbindingen.

Waarom keilringen gebruiken?

Wanneer een gewone vlakke ring op een schuin profielvlak wordt geplaatst, ligt de boutkop of moer niet vlak.

Hierdoor kan:

• de belasting ongelijk worden verdeeld;
• ongewenste buigbelasting in de bout ontstaan;
• de montagepositie verkeerd worden;
• de verbinding niet functioneren zoals ontworpen.

Een keilring compenseert de profielhelling en creëert een vlakker draagvlak.

Constructieringen kiezen

Boutmaat

Controleer eerst de nominale maat van de structurele bout.

EN 14399-6 omvat bijvoorbeeld maten van M12 tot en met M36.

Veel voorkomende staalbouwmaten zijn onder andere:

• M12;
• M16;
• M20;
• M22;
• M24;
• M27;
• M30;
• M36.

Boutsysteem

Controleer welk systeem in de constructie is voorgeschreven.

Bijvoorbeeld:

• voorgespannen EN 14399;
• niet-voorgespannen EN 15048;
• andere constructieve boutverbinding.

Ringnorm

Controleer vervolgens welke ring expliciet wordt voorgeschreven.

Dit kan bijvoorbeeld zijn:

• EN 14399-5;
• EN 14399-6;
• DIN 6917;
• DIN 6918;
• DIN 434;
• DIN 435.

Hardheid

Gebruik alleen een ring waarvan de mechanische eigenschappen geschikt zijn voor de boutverbinding.

Oppervlaktebehandeling

Stem blank, thermisch verzinkt of een andere voorgeschreven uitvoering af op het complete systeem.

Constructieringen voor I- en U-profielen

Bij het bestellen van keilringen is het belangrijk om te controleren voor welk profieltype de ring bedoeld is.

I-profiel

• DIN 435 voor algemene structurele toepassingen;
• DIN 6917 voor HV-constructies.

U-profiel

• DIN 434 voor algemene structurele toepassingen;
• DIN 6918 voor HV-constructies.

Gebruik deze uitvoeringen niet door elkaar zonder de geometrie en technische specificatie te controleren.

Waar moet je op letten bij structurele ringen?

1. Controleer het type boutverbinding

Bepaal of de verbinding voorgespannen of niet-voorgespannen is.

2. Controleer de norm

Gebruik de ring die bij het voorgeschreven systeem hoort.

3. Controleer de boutmaat

Binnendiameter en overige maatvoering moeten aansluiten op het bevestigingsmiddel.

4. Controleer de hardheid

Een gewone zachte sluitring is niet automatisch geschikt voor een hoogvaste verbinding.

5. Kies de juiste oppervlaktebehandeling

Stem de coating af op het complete boutgarnituur en de corrosieklasse van de constructie.

6. Controleer het draagvlak

Bij schuine flenzen van I- en U-profielen kunnen keilringen noodzakelijk zijn.

7. Gebruik systeemcompatibele onderdelen

Bij EN 14399-verbindingen moeten bout, moer en ringen volgens de technische voorschriften als passende combinatie worden gebruikt.

Constructieringen monteren

Controleer voor montage of de juiste bout, moer en ring bij elkaar horen.

Plaats de ring vlak tegen het constructiedeel en controleer of de eventuele afschuining correct ten opzichte van boutkop of moer is gericht.

Bij I- of U-profielen moet een voorgeschreven keilring in de juiste richting worden geplaatst zodat de schuinte van het profiel wordt gecompenseerd.

Monteer voorgespannen constructieve boutverbindingen uitsluitend volgens de daarvoor geldende montageprocedure.

Gebruik geen algemene aandraaimomenten wanneer het bevestigingssysteem een specifieke voorspanningsmethode voorschrijft.

Structurele en constructieringen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je structurele en constructieringen voor professionele toepassingen binnen staalbouw, hallenbouw, machineconstructies en infrastructuur.

Bekijk onder andere HV-constructieringen volgens EN 14399, thermisch verzinkte en blanke uitvoeringen en keilringen voor I- en U-profielen.

Selecteer de ring op basis van boutmaat, norm, hardheid, oppervlaktebehandeling en het voorgeschreven constructieve boutgarnituur.

Gerelateerde bevestigingsmaterialen

Structurele en constructieringen worden onder andere gecombineerd met HV-voorspanbouten, HV-moeren en andere constructiebouten.

Daarnaast vind je binnen het ROKAFAST-assortiment vlakke sluitringen, zeskantbouten, zeskantmoeren en montagegereedschap zoals momentsleutels en krachtvermeerderaars.

Veelgestelde vragen over structurele en constructieringen

Wat is een constructiering?

Een constructiering is een sluitring met gecontroleerde mechanische eigenschappen die wordt toegepast in zwaar belaste structurele boutverbindingen.

Wat is EN 14399-6?

EN 14399-6 beschrijft geharde vlakke constructieringen met afschuining voor hoogvaste voorgespannen structurele boutgarnituren. De norm omvat maten van M12 tot en met M36.

Wat is EN 14399-5?

EN 14399-5 beschrijft vlakke constructieringen voor hoogvaste voorgespannen boutgarnituren.

Wat is DIN 6916?

DIN 6916 is een oudere norm voor ronde HV-constructieringen. De norm is ingetrokken en vervangen door EN 14399-6, maar DIN 6916 wordt nog veel als product- en zoekterm gebruikt.

Wat is een HV-ring?

Een HV-ring is een constructiering die onderdeel vormt van een hoogvaste voorgespannen HV-boutverbinding.

Kan ik een gewone sluitring gebruiken bij een HV-bout?

Niet automatisch. Een HV-verbinding vereist ringen met daarvoor voorgeschreven maatvoering, hardheid en mechanische eigenschappen.

Wat is DIN 6917?

DIN 6917 beschrijft vierkante keilringen voor hoogvaste structurele boutverbindingen aan I-profielen.

Wat is DIN 6918?

DIN 6918 beschrijft vierkante keilringen voor hoogvaste structurele boutverbindingen aan U-profielen.

Wat is het verschil tussen DIN 434 en DIN 435?

DIN 434 beschrijft keilringen voor U-profielen en DIN 435 keilringen voor I-profielen.

Waarom zijn constructieringen gehard?

Door de hogere hardheid is de ring beter bestand tegen de hoge contactdruk die ontstaat in hoogvaste structurele boutverbindingen. Hierdoor wordt ongewenste vervorming onder de boutkop of moer beperkt.