Pasringen voor nauwkeurige uitlijning en spelingcorrectie

Pasringen, ook wel shims genoemd, zijn dunne ringen die worden gebruikt om kleine maatverschillen en axiale speling in mechanische constructies te corrigeren.

Ze worden veel toegepast binnen:

• machinebouw;
• lagertechniek;
• aandrijftechniek;
• apparatenbouw;
• fijnmechanica;
• onderhoud en revisie.

Door verschillende diktes te combineren kan de positie van onderdelen zeer nauwkeurig worden aangepast zonder dat onderdelen zelf hoeven te worden nabewerkt.

DIN 988

Een veelgebruikte norm voor pasringen is DIN 988.

Deze norm wordt toegepast voor pasringen met nauwkeurig bepaalde:

• binnendiameter;
• buitendiameter;
• dikte.

DIN 988-pasringen zijn verkrijgbaar in veel verschillende maatcombinaties en diktes.

Dit maakt het mogelijk om een ring te kiezen die nauw aansluit op de as en beschikbare montageruimte.

Verschillende diktes

Een belangrijk kenmerk van pasringen is het brede aanbod aan zeer kleine diktes.

Afhankelijk van maat en uitvoering komen bijvoorbeeld diktes voor zoals:

• 0,1 mm;
• 0,2 mm;
• 0,3 mm;
• 0,5 mm;
• 1,0 mm;
• 1,5 mm.

Hiermee kunnen kleine toleranties zeer gericht worden gecorrigeerd.

Wanneer bijvoorbeeld 0,8 mm extra afstand nodig is, kan dit afhankelijk van de constructie worden opgebouwd uit meerdere passende shims.

Axiale speling corrigeren

Een typische toepassing van pasringen is het verminderen of instellen van axiale speling.

Dit komt bijvoorbeeld voor bij:

• lagers;
• tandwielen;
• assen;
• bussen;
• koppelingen;
• machinecomponenten.

Door een pasring tussen twee onderdelen te plaatsen kan de vrije ruimte worden verkleind en kan een onderdeel nauwkeuriger worden gepositioneerd.

Het doel is niet altijd om alle speling volledig te verwijderen. Sommige constructies hebben juist een voorgeschreven hoeveelheid functionele speling nodig.

Toleranties compenseren

Bij productie van mechanische onderdelen ontstaan altijd kleine maatafwijkingen binnen toegestane toleranties.

Wanneer meerdere onderdelen in één constructie worden gecombineerd, kunnen deze toleranties zich opstapelen.

Pasringen maken het mogelijk om deze verschillen tijdens montage te corrigeren.

Hierdoor hoeft niet ieder afzonderlijk onderdeel exact op dezelfde eindmaat te worden geproduceerd.

Dit maakt shims vooral interessant binnen:

• machineproductie;
• assemblage;
• reparatie;
• revisie.

Binnen- en buitendiameter

Bij het selecteren van een pasring zijn drie maten belangrijk:

binnendiameter × buitendiameter × dikte

De binnendiameter moet passen rond de as of het bevestigingsdeel.

De buitendiameter moet aansluiten op:

• beschikbare ruimte;
• contactvlak;
• omliggende componenten.

De dikte bepaalt uiteindelijk hoeveel afstand of speling wordt gecorrigeerd.

Een DIN 988-pasring kan bijvoorbeeld worden aangegeven als:

12 × 18 × 0,1 mm

waarbij 12 mm de nominale binnendiameter is, 18 mm de buitendiameter en 0,1 mm de dikte.

Pasringen combineren

Wanneer één ring niet exact de gewenste totale dikte heeft, kunnen meerdere pasringen worden gecombineerd.

Bijvoorbeeld:

• 0,5 mm;
• 0,2 mm;
• 0,1 mm;

vormen samen een pakket van 0,8 mm.

Gebruik bij nauwkeurige constructies zo weinig mogelijk ringen als praktisch mogelijk is en controleer de daadwerkelijke totale dikte.

De vereiste tolerantie wordt uiteindelijk bepaald door de machineconstructie.

Materiaal

Pasringen volgens DIN 988 zijn verkrijgbaar in verschillende basismaterialen.

Veel voorkomende uitvoeringen zijn:

• staal;
• RVS.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Stalen uitvoeringen worden vaak blank geleverd.

RVS-uitvoeringen kunnen interessant zijn wanneer:

• corrosiebestendigheid belangrijk is;
• vocht aanwezig is;
• de constructie uit roestvast staal bestaat.

De materiaalkeuze moet aansluiten op de toepassing en overige machineonderdelen.

Pasring versus vlakke sluitring

Een pasring lijkt op een normale vlakke sluitring, maar heeft een andere primaire functie.

Pasring / shim

• nauwkeurig bepaalde dikte;
• bedoeld voor maatcorrectie;
• axiale speling instellen;
• positionering van machineonderdelen.

Vlakke sluitring

• klemkracht verdelen;
• contactoppervlak vergroten;
• werkstuk beschermen.

Een standaard sluitring is daarom meestal geen geschikte vervanging wanneer een nauwkeurige shimmaat vereist is.

Toepassing bij lagers en assen

Pasringen worden veel gebruikt bij het monteren en afstellen van onderdelen op assen.

Ze kunnen bijvoorbeeld tussen:

• lager en schouder;
• lager en zekeringsring;
• tandwiel en bus;
• twee machinecomponenten

worden geplaatst.

Hiermee kan de axiale positie nauwkeurig worden aangepast.

Bij lagers moet altijd rekening worden gehouden met de vereiste lagerinstelling en de voorschriften van de betreffende fabrikant.

Pasringen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je pasringen en shims voor professionele toepassingen binnen machinebouw, lagertechniek, onderhoud en fijnmechanische constructies.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van DIN 988, binnendiameter, buitendiameter, dikte, materiaal en benodigde tolerantiecorrectie.

Door de juiste maat en dikte te selecteren kunnen onderdelen nauwkeurig worden uitgelijnd en kan axiale speling gecontroleerd worden ingesteld.

Veelgestelde vragen

Wat is een pasring?

Een dunne precisiering waarmee kleine maatverschillen, toleranties of axiale speling in een mechanische constructie worden gecorrigeerd.

Wat is een shim?

Shim is de Engelse en internationaal veelgebruikte benaming voor een dun pas- of vuldeel. Een ringvormige shim wordt in het Nederlands vaak pasring genoemd.

Welke norm hoort bij pasringen?

DIN 988 is een veelgebruikte norm voor pasringen.

Welke diktes zijn verkrijgbaar?

Afhankelijk van maat en uitvoering zijn zeer dunne varianten verkrijgbaar, bijvoorbeeld vanaf circa 0,1 mm, naast dikkere uitvoeringen.

Kun je meerdere pasringen combineren?

Ja. Verschillende diktes kunnen worden gecombineerd om een specifieke totale maatcorrectie te bereiken.

Wat is het verschil tussen een pasring en een sluitring?

Een pasring is bedoeld voor nauwkeurige maat- en spelingcorrectie. Een standaard sluitring is voornamelijk bedoeld om de belasting onder een bout of moer te verdelen.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op binnendiameter, buitendiameter, dikte, materiaal en de hoeveelheid speling of maatverschil die moet worden gecorrigeerd.