Conische pennen voor nauwkeurig positioneren en verbinden

Conische pennen, ook wel kegelstiften genoemd, zijn massieve bevestigingselementen waarvan de diameter over de lengte geleidelijk verandert. Ze worden in een passende conische boring gemonteerd en zorgen daardoor voor een nauwkeurige, spelingsarme positionering van twee of meer onderdelen.

Ze worden veel toegepast binnen:

• machinebouw;
• apparatenbouw;
• gereedschapbouw;
• matrijzenbouw;
• aandrijftechniek;
• reparatie en onderhoud;
• precisieconstructies.

Door de conische vorm kan een verbinding stevig worden vastgezet en na demontage opnieuw nauwkeurig worden gepositioneerd.

ISO 2339 – ongeharde conische pennen

ISO 2339 is de actuele internationale norm voor ongeharde conische pennen.

De norm omvat metrische conische pennen met nominale diameters van 0,6 tot en met 50 mm.

De vroegere DIN 1 wordt nog regelmatig als handelsaanduiding gebruikt, maar DIN 1 is ingetrokken en in Duitsland vervangen door DIN EN 22339, gebaseerd op ISO 2339.

ISO 2339-uitvoeringen worden onder andere gebruikt voor algemene positioneer- en pasverbindingen.

ISO 8736 – conische pennen met binnendraad

Wanneer een conische pen in een blind gat wordt gemonteerd, kan verwijderen lastig zijn omdat de pen niet vanaf de achterzijde kan worden uitgedreven.

Daarvoor bestaan conische pennen met binnendraad volgens ISO 8736.

De binnendraad maakt het mogelijk om een passend hulpmiddel of bout in de pen te draaien en deze gecontroleerd uit de boring te trekken.

De oudere aanduiding DIN 7978 komt hiervoor nog regelmatig voor, maar deze DIN-norm is ingetrokken.

Deze uitvoering is daardoor bijzonder praktisch bij machines die regelmatig moeten worden gedemonteerd voor onderhoud.

ISO 8737 – conische pennen met uitwendige draad

Er bestaan ook conische pennen met een uitwendige draad aan het uiteinde volgens ISO 8737.

Deze draad kan worden gebruikt om de pen eenvoudiger te verwijderen of constructief te borgen, afhankelijk van de toepassing.

De vroegere DIN-aanduiding DIN 7977 wordt in de handel nog gebruikt, maar is inmiddels ingetrokken.

Daarnaast bestaat DIN 258 voor ongeharde conische pennen met draadeinde en een constante kegellengte.

Zelfcentrerende werking

Een belangrijk voordeel van een conische pen is de zelfcentrerende werking.

Naarmate de pen verder in de conische boring wordt geplaatst, neemt de passing geleidelijk toe. Hierdoor kunnen onderdelen zeer nauwkeurig ten opzichte van elkaar worden uitgelijnd.

Dat is waardevol bij bijvoorbeeld:

• machinehuizen;
• flenzen;
• lagerconstructies;
• gereedschappen;
• mallen;
• matrijzen.

De pen kan hierdoor zowel een positionerende als verbindende functie hebben.

Conische pen versus cilindrische pen

Conische en cilindrische pennen worden beide gebruikt voor positionering, maar werken verschillend.

Conische pen

• taps toelopende vorm;
• klemt steeds sterker tijdens montage;
• zelfcentrerende werking;
• eenvoudig spelingsarm af te stellen.

Cilindrische pen

• constante diameter;
• vereist een nauwkeurig passende cilindrische boring;
• veel gebruikt voor reproduceerbare vaste positionering.

Welke uitvoering het beste past, hangt af van montagewijze, gewenste nauwkeurigheid en demonteerbaarheid.

Boring en montage

Een conische pen moet worden gecombineerd met een correct vervaardigde conische boring.

Bij nauwkeurige toepassingen wordt de boring doorgaans met geschikt gereedschap nabewerkt zodat de kegelhoek en maatvoering aansluiten op de pen.

Let bij montage op:

• juiste nominale diameter;
• juiste lengte;
• passende conische boring;
• voldoende draagvlak;
• correcte montagepositie.

Een verkeerd vervaardigde boring kan leiden tot onvoldoende contact of te hoge lokale belasting.

Materiaal

Conische pennen zijn verkrijgbaar in verschillende materialen, waaronder:

• staal;
• automatenstaal;
• RVS.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

ISO 2339 omvat ongeharde uitvoeringen. Voor toepassingen met andere eisen aan hardheid of slijtage moet een daarvoor geschikte pen worden geselecteerd.

Demontage

Bij regelmatig onderhoud is het verstandig vooraf rekening te houden met de manier waarop de pen later verwijderd moet worden.

Bij een doorgaand gat kan een standaard conische pen vaak vanaf de andere zijde worden uitgedreven.

Voor een blind gat is een uitvoering met binnendraad volgens ISO 8736 vaak praktischer, omdat de pen daarmee kan worden uitgetrokken.

Conische pennen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je conische pennen voor nauwkeurige positioneer-, centreer- en verbindingsconstructies binnen machinebouw en technische industrie.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van ISO- of DIN-norm, nominale diameter, lengte, standaard- of schroefdraaduitvoering, materiaal, boring en gewenste demonteerbaarheid.

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt een conische pen gebruikt?

Voor het nauwkeurig positioneren, centreren en verbinden van machine- en constructieonderdelen.

Welke norm geldt voor standaard conische pennen?

ISO 2339 is de actuele internationale norm voor ongeharde conische pennen. DIN 1 is de oudere, ingetrokken DIN-aanduiding.

Welke conische pen gebruik je in een blind gat?

Een uitvoering met binnendraad volgens ISO 8736 is hiervoor praktisch, omdat deze met een passend hulpmiddel kan worden uitgetrokken.

Wat is ISO 8737?

ISO 8737 betreft conische pennen met een uitwendige schroefdraad voor onder andere eenvoudige demontage.

Wat is het verschil met een cilindrische pen?

Een conische pen loopt taps toe en klemt zichzelf progressief in de boring. Een cilindrische pen heeft over de volledige lengte dezelfde diameter.

Zijn conische pennen in RVS verkrijgbaar?

Ja. Naast stalen uitvoeringen zijn er afhankelijk van de norm en maat ook RVS conische pennen verkrijgbaar.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op norm, diameter, lengte, boring, draaduitvoering, materiaal, belasting en de manier waarop de pen later moet kunnen worden verwijderd.