Sterknoppen voor handmatig klemmen en verstellen

Sterknoppen worden gebruikt om machine- en constructieonderdelen snel met de hand vast te zetten, los te maken of te verstellen. Dankzij de meerdere grijplobben ligt de knop stevig in de hand en kan meer draaimoment worden uitgeoefend dan met een volledig ronde knop.

Ze worden veel toegepast binnen:

• machinebouw;
• apparatenbouw;
• gereedschapsmachines;
• verstelmechanismen;
• kleminrichtingen;
• medische apparatuur;
• industriële installaties.

Sterknoppen zijn verkrijgbaar met verschillende boringen en schroefdraadaansluitingen.

DIN 6336

Een belangrijke norm voor sterknoppen is DIN 6336.

De actuele editie is DIN 6336:2025-01. Deze norm legt belangrijke hoofdafmetingen, uitvoeringsvormen en materialen vast voor sterknoppen die onder andere worden gebruikt in machinebouw, apparatenbouw, werktuigmachines en technische installaties.

De editie van 2025 vervangt DIN 6336:2008-05.

Binnen DIN 6336 bestaan verschillende uitvoeringsvormen.

Verschillende uitvoeringen

Afhankelijk van de toepassing zijn sterknoppen verkrijgbaar met verschillende aansluitingen.

Voorbeelden zijn:

Type A

• zonder afgewerkte boring;
• geschikt voor verdere bewerking.

Type B

• doorgaande gladde boring.

Type C

• blinde gladde boring.

Type D

• doorgaande binnendraad.

Type E

• blinde binnendraad.

Daarnaast bestaan handelsuitvoeringen zoals type L, waarbij de sterknop is voorzien van een uitstekend draadeind.

Welke uitvoering nodig is, hangt af van de manier waarop de knop in de constructie wordt gemonteerd.

Sterknoppen met binnendraad

Een sterknop met metrische binnendraad wordt op een bestaand draadeind of bout geschroefd.

Dit type is geschikt voor toepassingen zoals:

• verstelbare aanslagen;
• machinekappen;
• kleminrichtingen;
• geleidingen;
• verstelbare machineonderdelen.

Gangbare draadgroottes zijn bijvoorbeeld M5, M6, M8, M10 en M12.

Controleer altijd de benodigde draadmaat en beschikbare inschroefdiepte.

Sterknoppen met buitendraad

Sterknoppen met een geïntegreerd draadeind kunnen rechtstreeks in een getapt gat of passende moer worden geschroefd.

Fabory voert bijvoorbeeld sterknoppen ≈ DIN 6336 type L met metrisch stalen draadeind.

Deze uitvoering is praktisch wanneer de knop zelf het bevestigingsmiddel vormt.

Bij selectie zijn vooral belangrijk:

• metrische draadmaat;
• lengte van het draadeind;
• diameter van de knop;
• beschikbare montageruimte.

Ergonomische stervorm

De stervorm is ontworpen om een stevige handgreep te bieden.

De meerdere lobben geven de vingers grip, waardoor de gebruiker relatief eenvoudig:

• kan klemmen;
• kan verstellen;
• kan losdraaien;
• onderdelen kan positioneren.

Een grotere knopdiameter maakt het doorgaans gemakkelijker om meer handmatig draaimoment uit te oefenen.

Daarom moet niet alleen de draadmaat, maar ook de buitendiameter van de knop op de toepassing worden afgestemd.

Kunststof sterknoppen

Veel sterknoppen worden geproduceerd uit technische kunststof of thermohardend materiaal.

Een veelgebruikte uitvoering is phenolformaldehyde (PF), ook bekend als bakeliet.

Fabory levert bijvoorbeeld DIN ≈6336-L sterknoppen van phenolformaldehyde met een elektrolytisch verzinkt stalen draadeind.

Kunststof knoppen bieden onder andere:

• laag gewicht;
• goede elektrische isolerende eigenschappen;
• een prettig aanraakoppervlak;
• corrosiebestendigheid van het knoplichaam.

De metalen draadinzet of draadas neemt de schroefdraadverbinding op.

Metalen sterknoppen

Naast kunststof bestaan sterknoppen in onder andere:

• gietijzer;
• aluminium;
• RVS.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Elesa+Ganter levert DIN 6336-uitvoeringen bijvoorbeeld in gietijzer, aluminium en RVS. RVS AISI 316-uitvoeringen kunnen interessant zijn voor sterk corrosieve of hygiënisch kritische omgevingen.

De materiaalkeuze hangt af van belasting, omgeving, reinigbaarheid en gewenste uitstraling.

Sterknop versus kogelknop

Beide worden gebruikt voor handmatige bediening, maar hebben een andere functie.

Sterknop

• meerdere grijplobben;
• hoge grip;
• geschikt voor vast- en losklemmen;
• relatief hoog handmatig draaimoment.

Kogelknop

• ronde vorm;
• comfortabel als handgreep;
• vooral geschikt op hendels en bedieningsstangen.

Wanneer iets regelmatig stevig moet worden vastgedraaid, is een sterknop doorgaans praktischer.

Sterknoppen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je sterknoppen voor professionele toepassingen binnen machinebouw, apparatenbouw en technische industrie.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van DIN-type, knopdiameter, draadmaat, draadlengte, binnen- of buitendraad, materiaal, montageruimte en benodigde handkracht.

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt een sterknop gebruikt?

Voor het handmatig vastzetten, losmaken en verstellen van machine- en constructieonderdelen.

Welke norm geldt voor sterknoppen?

DIN 6336 is de belangrijkste norm. De actuele editie is DIN 6336:2025-01.

Welke aansluitingen zijn verkrijgbaar?

Onder andere doorgaande of blinde boring, binnendraad en uitvoeringen met een uitstekend draadeind.

Wat is DIN 6336 type L?

Een gangbare sterknopuitvoering met geïntegreerd metrisch draadeind.

Van welke materialen worden sterknoppen gemaakt?

Onder andere technische kunststof, phenolhars, gietijzer, aluminium en RVS.

Waarom heeft een sterknop meerdere lobben?

De stervorm biedt extra grip en maakt het mogelijk om relatief veel handmatig draaimoment over te brengen.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op knopdiameter, draadmaat, draadlengte, DIN-uitvoering, materiaal, beschikbare ruimte en benodigde klemkracht.