Kabelklemmen voor veilige en overzichtelijke kabelbevestiging

Kabelklemmen worden gebruikt om elektrische kabels, kabelbundels, kabelbeschermbuizen en andere leidingen gecontroleerd aan een constructie te bevestigen.

Een goede kabelklem helpt voorkomen dat kabels:

• ongewenst bewegen;
• gaan doorhangen;
• tegen scherpe delen schuren;
• door trillingen beschadigen;
• in bewegende machineonderdelen terechtkomen.

Kabelklemmen worden onder andere toegepast binnen:

• machinebouw;
• elektrotechniek;
• schakelkasten;
• automotive;
• landbouwmachines;
• scheepsbouw;
• spoorwegtechniek;
• industriële installaties;
• energievoorziening;
• infrastructuur.

Wat is een kabelklem?

Een kabelklem is een mechanisch bevestigingsmiddel dat één kabel of meerdere kabels op een vaste positie houdt.

De klem wordt bijvoorbeeld gemonteerd op:

• plaatmateriaal;
• machineframe;
• carrosserie;
• wand;
• plafond;
• kabelbaan;
• montagerail.

Afhankelijk van de uitvoering wordt de kabel volledig omsloten of tegen een montageoppervlak geklemd.

Kabelklem is een verzamelnaam

Niet iedere kabelklem is technisch hetzelfde product.

Binnen deze categorie kunnen bijvoorbeeld vallen:

• rubbergevoerde P-klemmen;
• metalen bevestigingsklemmen;
• kabelzadels;
• kabelclips;
• kunststof kabelklemmen;
• éénzijdige bevestigingsklemmen;
• tweezijdige bevestigingsklemmen;
• enkelvoudige cable cleats;
• trefoil cable cleats;
• klemmen voor kabelbundels.

Daarom bestaat geen enkele DIN- of IEC-norm die automatisch op iedere kabelklem van toepassing is.

Rubbergevoerde kabelklemmen

Een veelgebruikte industriële uitvoering is de metalen kabelklem met:

rubberinlage.

De metalen band geeft de klem zijn mechanische sterkte.

Het rubberprofiel bevindt zich tussen de metalen klem en de kabel.

Hierdoor wordt direct contact tussen de kabelmantel en het metaal beperkt.

P-klem

Een veelgebruikte naam voor deze uitvoering is:

P-klem

of:

P-clip.

Wanneer de klem geopend is lijkt de vorm enigszins op de letter P.

De kabel wordt omsloten door de gebogen band en de montagezijde bevat een bevestigingsgat.

Toepassing P-klemmen

P-klemmen worden veel gebruikt voor het bevestigen van:

• elektrische kabels;
• kabelbomen;
• beschermbuizen;
• slangen;
• dunne leidingen.

Hierdoor zie je dezelfde klemconstructie zowel in de categorie Kabelklemmen als bij bepaalde leidingbevestigingen.

DIN 3016-1

Een belangrijke norm voor metalen bevestigingsklemmen met bevestigingslip is:

DIN 3016-1:2023-11.

De norm heet:

Fastening clamps – Part 1: With tongue

oftewel bevestigingsklemmen met lip.

Dit type constructie wordt veel gebruikt voor kabels, kabelbundels, leidingen en slangen.

DIN 3016-1 is actueel

De huidige editie is:

DIN 3016-1:2023-11.

Deze verving de editie:

DIN 3016-1:2018-12.

Gebruik daarom bij nieuwe productdata niet standaard de oude 2018-editie.

DIN 3016 alleen wanneer product overeenkomt

Niet iedere kleine kunststof kabelclip valt onder DIN 3016-1.

Koppel deze norm alleen aan een concrete klem wanneer fabrikant of leverancier deze daadwerkelijk volgens DIN 3016-1 specificeert.

NORMAFIX RS/RSGU

Een bekend voorbeeld van een DIN 3016-type bevestigingsklem is:

NORMAFIX RS/RSGU.

Deze productfamilie kan worden gebruikt voor onder andere:

• kabels;
• kabelbomen;
• kabelbeschermbuizen;
• slangen;
• leidingen.

De rubbergevoerde RSGU-uitvoering biedt daarnaast extra bescherming en demping.

Rubberprofiel

Bij een rubbergevoerde kabelklem kan het rubber meerdere functies hebben.

Het kan helpen bij:

• trillingsdemping;
• geluidsreductie;
• kabelbescherming;
• vermindering van direct metaalcontact;
• betere aansluiting rondom de kabel.

Kabelmantel beschermen

Een kabelmantel kan door langdurig contact met een scherpe metalen rand beschadigen.

Trillingen kunnen dit proces versnellen.

Een rubberprofiel vormt een zachtere overgang tussen kabel en metalen klem.

Dit is vooral relevant bij:

• voertuigen;
• machines;
• compressoren;
• motoren;
• mobiele apparatuur.

Bescherming tegen trillingen

Wanneer een kabel rechtstreeks in een harde metalen klem ligt kan beweging relatief direct worden doorgegeven.

Een elastomeerinlage kan een deel van deze beweging opvangen.

Dit betekent niet dat een rubbergevoerde klem iedere kabel automatisch geschikt maakt voor onbeperkte vibratiebelasting.

De gehele kabelinstallatie moet hiervoor worden ontworpen.

Bescherming tegen contactcorrosie

Bij metalen leidingen kan het rubber tevens direct metaal-op-metaalcontact voorkomen.

Bij elektrische kabels is vooral de mechanische bescherming van de kabelmantel relevant.

Geluidsdemping

Een los trillende kabel of kabelbeschermbuis kan tegen een metalen frame tikken.

Een rubbergevoerde klem kan dergelijke mechanische contactgeluiden helpen verminderen.

EPDM

Een veelgebruikt elastomeer voor industriële klemmen is:

EPDM.

Dit materiaal heeft goede eigenschappen voor veel:

• weersinvloeden;
• watergerelateerde toepassingen;
• temperatuuromstandigheden.

De exacte temperatuur- en chemische bestendigheid moet per product worden gecontroleerd.

Andere elastomeren

Afhankelijk van toepassing kunnen ook andere inlagen worden gebruikt, zoals:

• siliconen;
• NBR;
• speciale elastomeren.

Geen enkel rubbermateriaal is universeel geschikt voor ieder medium en iedere temperatuur.

Kabeldiameter

De belangrijkste maat voor een kabelklem is meestal de:

buitendiameter van de kabel of kabelbundel.

Een klem van 12 mm is bedoeld voor een kabel of bundel waarvan de buitendiameter bij die klemgeometrie past.

Gebruik niet alleen de aderdoorsnede in mm².

Kabeldoorsnede is niet kabeldiameter

Een elektriciteitskabel kan bijvoorbeeld worden omschreven als:

3 × 2,5 mm².

Dat zegt iets over de elektrische aderdoorsnede.

Het vertelt niet direct wat de buitendiameter van de complete kabel is.

Voor een kabelklem moet juist de werkelijke:

buitendiameter in mm

bekend zijn.

Kabelbundels

Wanneer meerdere kabels samen in één klem worden bevestigd moet de totale bundeldiameter worden bepaald.

Let ook op dat kabels niet zodanig tegen elkaar worden geperst dat de isolatie beschadigt.

Geen willekeurig kleine klem gebruiken

Een kabelklem moet de kabel stevig vasthouden zonder de mantel overmatig samen te drukken.

Een te kleine klem kan:

• kabelisolatie indeuken;
• mantel beschadigen;
• interne kabelopbouw vervormen.

Te grote kabelklem

Een veel te grote klem kan onvoldoende fixatie geven.

De kabel kan dan:

• schuiven;
• rammelen;
• schuren.

Selecteer daarom een klem die aansluit bij de daadwerkelijke kabeldiameter.

Bandbreedte

Bij metalen P-klemmen is ook de:

bandbreedte

belangrijk.

Veel industriële klemseries zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar in bandbreedtes zoals:

• 12 mm;
• 15 mm;
• 20 mm.

Een bredere klem verdeelt de mechanische belasting over een groter gedeelte van de kabelmantel.

Bandbreedte niet hetzelfde als klemdiameter

Bij een aanduiding zoals:

13/15

kan afhankelijk van fabrikant bijvoorbeeld:

13 mm = nominale klemdiameter

15 mm = bandbreedte.

Gebruik in EOPS daarom afzonderlijke velden voor beide maten.

Bevestigingsgat

De montagezijde van een kabelklem bevat doorgaans één of meerdere bevestigingsgaten.

Deze moeten passen bij bijvoorbeeld:

• M5 bout;
• M6 bout;
• andere bevestigingsschroef.

Controleer de exacte gatdiameter.

Montage met bout

Bij machinebouw wordt een kabelklem vaak met een bout en moer op een:

• plaat;
• profiel;
• frame

gemonteerd.

De sterkte van de gehele bevestiging wordt dan ook bepaald door deze boutverbinding.

Plaatschroef

In dun plaatmateriaal kunnen sommige kabelklemmen met een geschikte:

• plaatschroef;
• zelfborende schroef

worden bevestigd.

De schroef moet geschikt zijn voor materiaal en plaatdikte.

Blindklinkmoer

Wanneer een kabelklem regelmatig moet kunnen worden verwijderd kan eerst een:

blindklinkmoer

in dun plaatmateriaal worden aangebracht.

Daarna kan de kabelklem met een metrische bout worden gemonteerd.

Tweezijdige bevestigingsklem

Naast P-klemmen met één montagepunt bestaan klemmen met:

twee bevestigingspunten.

Hierdoor wordt de kabel aan beide zijden van de klem mechanisch ondersteund.

DIN 72573

Voor tweezijdige bevestigingsklemmen bestaat:

DIN 72573:2023-05.

De huidige norm heeft als titel:

Fixing clamps – Two-sided fastening.

Deze editie verving DIN 72573:2016-08.

DIN 72573 niet op iedere kabelklem zetten

DIN 72573 beschrijft een specifieke constructie van bevestigingsklem.

De norm is dus niet de algemene norm voor alle kabelklemmen.

Gebruik hem uitsluitend waar de artikelconstructie hier daadwerkelijk mee overeenkomt.

Elektrische kabelzadels

Bij grotere elektrische installaties wordt een ander type kabelklem gebruikt:

cable cleat / kabelzadel.

Deze bevestigt één of meerdere elektrische vermogenskabels mechanisch aan een ondergrond.

Dit wordt technisch veel zwaarder wanneer grote kortsluitstromen kunnen optreden.

NEN-EN-IEC 61914:2021

Voor cable cleats in elektrische installaties geldt in Nederland:

NEN-EN-IEC 61914:2021.

De Nederlandse titel is:

Kabelzadels voor elektrische installaties.

Deze norm is momenteel actueel.

IEC 61914:2021

De internationale basis is:

IEC 61914:2021.

Dit is de derde editie.

Deze editie verving IEC 61914:2015.

Waarom IEC 61914 belangrijk is

Bij een zware elektrische installatie heeft een kabelklem niet alleen de taak om een kabel netjes op zijn plaats te houden.

Bij een kortsluiting kunnen extreem hoge:

elektromechanische krachten

tussen geleiders ontstaan.

Een IEC 61914 cable cleat kan hiervoor worden getest wanneer de fabrikant dergelijke prestaties opgeeft.

Geen IEC 61914 op gewone P-klem

Een kleine rubbergevoerde kabelklem die een kabelboom in een machine vasthoudt is niet automatisch:

IEC 61914 tested.

IEC 61914 is bedoeld voor kabelzadels en tussensteunen voor elektrische installaties.

Maak deze productgroepen technisch duidelijk van elkaar los.

Axiale kabelretentie

IEC 61914 behandelt onder andere de mogelijkheid van een cable cleat om kabels in:

axiale richting

vast te houden.

Dat betekent dat wordt gekeken naar beweging in de lengterichting van de kabel.

Laterale kabelretentie

Ook zijdelingse belasting kan relevant zijn.

Bij de huidige IEC 61914 worden testvereisten gebruikt voor de laterale retentie van kabels.

Kortsluitkrachten

Een hoogvermogenkabel kan bij kortsluiting grote krachten ondervinden.

Deze krachten hangen onder andere af van:

• kortsluitstroom;
• afstand tussen geleiders;
• kabelconfiguratie;
• systeemgeometrie.

Daarom moet een cable cleat-systeem op de elektrische installatie worden afgestemd.

Geen universele kA-waarde

Een kabelzadel kan niet simpelweg worden beschreven als:

geschikt voor 100 kA

zonder verdere condities.

De mechanische kortsluitbelasting wordt beïnvloed door de complete kabelopstelling.

Gebruik de productspecifieke IEC 61914-testgegevens.

Enkelvoudige cable cleat

Een single cable cleat houdt:

één kabel

vast.

Deze wordt gebruikt wanneer kabels afzonderlijk naast elkaar worden gemonteerd.

Trefoil cable cleat

Bij driefaseninstallaties kunnen drie enkeladerige kabels in een:

trefoil / driehoekconfiguratie

worden geplaatst.

Daarvoor bestaan speciale:

trefoil cable cleats.

Deze houden drie kabels gezamenlijk in de juiste geometrische positie.

Waarom trefoil?

De drie kabels worden in driehoekvorm dicht bij elkaar geplaatst.

Dit kan invloed hebben op:

• magnetische velden;
• installatiebreedte;
• kortsluitkrachten.

De cable cleat moet specifiek bij de kabeldiameters en configuratie passen.

Intermediate restraints

IEC 61914 behandelt naast cable cleats ook:

intermediate restraints.

Dit zijn tussensteunen die kabels in hun gewenste onderlinge formatie houden.

Ze hebben niet noodzakelijk dezelfde functie als de primaire cable cleat.

LV-kabels

De huidige IEC 61914 bevat definities en testvoorwaarden voor onder andere:

LV – Low Voltage

kabels.

MV-kabels

Ook:

MV – Medium Voltage

wordt in de actuele norm meegenomen.

Voor middenspanningsinstallaties kunnen kabeldiameters en mechanische krachten aanzienlijk groter zijn.

HV-kabels

Ook:

HV – High Voltage

wordt behandeld.

Bij hoogspanningsinstallaties zijn de eisen aan cable cleats zeer anders dan bij een eenvoudige machinekabel.

Temperatuur

Kabels kunnen tijdens bedrijf warm worden.

De kabelklem moet daarom geschikt zijn voor de:

• normale bedrijfstemperatuur;
• eventuele kortsluittemperatuur;
• omgevingstemperatuur.

Gebruik hiervoor de productspecifieke classificatie.

Kabelmantel en liner

Een cable cleat kan een:

liner

of zachte binnenlaag hebben.

De huidige IEC 61914 bevat expliciet definities en testvereisten voor liners en andere optionele onderdelen.

De liner kan helpen de kabelmantel te beschermen.

Kunststof cable cleats

Cable cleats kunnen afhankelijk van systeem worden vervaardigd uit hoogwaardige:

• polymeren;
• composieten.

Een kunststof constructie heeft bijvoorbeeld geen elektrische geleidbaarheid zoals een metalen klem.

De mechanische en brandprestaties moeten echter productspecifiek worden beoordeeld.

Metalen cable cleats

Voor hoge mechanische belasting worden cable cleats ook vervaardigd uit bijvoorbeeld:

• aluminium;
• RVS.

De materiaalkeuze hangt af van:

• mechanische belasting;
• corrosie;
• elektrische configuratie;
• omgeving.

RVS kabelklemmen

RVS kabelklemmen zijn interessant voor:

• buiteninstallaties;
• vochtige ruimtes;
• maritieme toepassingen;
• voedingsmiddelenindustrie;
• industriële omgevingen.

Welke RVS-kwaliteit nodig is hangt van de corrosiebelasting af.

AISI 304

RVS AISI 304 biedt goede algemene corrosiebestendigheid.

Dit materiaal wordt veel gebruikt voor industriële klemmen.

AISI 316

RVS AISI 316 biedt doorgaans betere weerstand in chloridehoudende en maritieme omstandigheden.

Het kan daarom interessant zijn voor:

• scheepsbouw;
• offshore;
• kustgebieden.

RVS is een materiaal

RVS 304 en RVS 316 zijn:

materialen.

Ze zijn geen oppervlaktebehandelingen.

Een aparte coating zoals zink, zink-nikkel of lak moet als oppervlaktebehandeling worden opgeslagen.

Verzinkt staal

Voor veel droge binnen- en algemene machinebouwtoepassingen worden verzinkte stalen kabelklemmen gebruikt.

De exacte corrosiebestendigheid wordt bepaald door het type zinklaag en de omgeving.

W1 / W4 / W5

Bij NORMA-type bevestigingsklemmen kunnen materiaalcategorieën zoals:

• W1;
• W4;
• W5

worden gebruikt.

De precieze materiaalopbouw moet per productserie worden gecontroleerd.

Gebruik W-codes niet als universele materiaalaanduiding voor iedere kabelklemfabrikant.

Kunststof kabelklemmen

Voor lichtere kabelbevestiging bestaan kunststof clips en zadels.

Voordelen kunnen zijn:

• laag gewicht;
• corrosiebestendigheid;
• elektrische isolatie;
• snelle montage.

Ze zijn niet automatisch geschikt voor hoge temperaturen of zware kortsluitkrachten.

Polyamide

Een veelgebruikt materiaal voor kunststof kabelbevestiging is:

polyamide / nylon.

De exacte kwaliteit bepaalt onder andere:

• temperatuurgedrag;
• UV-bestendigheid;
• mechanische sterkte.

UV-bestendigheid

Voor buitengebruik moet een kunststof kabelklem voldoende bestand zijn tegen:

UV-straling.

Zonder UV-stabilisatie kunnen bepaalde kunststoffen na langdurige buitenblootstelling bros worden.

IEC 61914 en UV

IEC 61914 bevat voor cable cleats ook eisen en testen die betrekking kunnen hebben op:

UV-bestendigheid.

Gebruik een dergelijke claim alleen bij producten die daadwerkelijk volgens die norm zijn getest.

Brandgedrag

Bij elektrische installaties kan het brandgedrag van kabelbevestiging belangrijk zijn.

Een willekeurige kunststof kabelclip is niet automatisch:

• halogeenvrij;
• zelfdovend;
• brandwerend.

Controleer de productspecifieke classificaties.

Halogeenvrij

Wanneer een fabrikant een kabelklem als:

halogeenvrij

specificeert, kan dit belangrijk zijn voor bijvoorbeeld:

• tunnels;
• openbare gebouwen;
• vervoersinstallaties.

Gebruik de term alleen wanneer dit technisch is bevestigd.

Vlamvertraging

Ook brandklassen of vlamvertragende materiaaleigenschappen moeten per product worden opgeslagen.

Een kunststofsoort alleen vertelt niet automatisch de volledige brandclassificatie.

Kabel niet beschadigen

Een kabelklem moet voldoende worden aangedraaid om de kabel vast te houden maar mag de kabelmantel niet beschadigen.

Overmatige druk kan bijvoorbeeld:

• isolatie indrukken;
• kabelvorm veranderen;
• interne lagen beschadigen.

Kabelbuigradius

De kabel moet tijdens routing een minimale:

buigradius

behouden.

Gebruik kabelklemmen niet om een kabel scherper te buigen dan de fabrikant toestaat.

Dit is vooral belangrijk bij:

• dikke vermogenskabels;
• coaxkabel;
• glasvezelkabel.

Glasvezelkabel

Glasvezelkabel is gevoelig voor te kleine buigradius en lokale druk.

Gebruik daarvoor een klem die expliciet bij het kabeltype en de toegestane klemkracht past.

Coaxkabel

Ook coaxiale communicatiekabels kunnen gevoelig zijn voor vervorming.

Een te sterke klem kan de interne geometrie beïnvloeden.

IEC 61196-1-326:2026

Voor klemmen voor het leggen van coaxiale communicatiekabels bestaat inmiddels:

IEC 61196-1-326:2026.

Deze actuele norm beschrijft mechanische en omgevingsgerichte testmethoden voor klemmen voor coaxiale communicatiekabels, waaronder feeder- en stralende kabels.

Dit is een specialistische norm en geen algemene norm voor iedere kabelklem.

Trekontlasting

Kabelklemmen kunnen onderdeel zijn van de:

trekontlasting

van een kabelinstallatie.

Daarbij wordt voorkomen dat trekkrachten direct op bijvoorbeeld:

• kabelwartel;
• elektrische aansluiting;
• stekker;
• klemmenstrook

terechtkomen.

Kabelklem is niet automatisch kabelwartel

Een kabelklem wordt soms verward met een:

kabelwartel.

Een kabelwartel voert een kabel door een wand en kan afhankelijk van uitvoering:

• afdichten;
• trekontlasting geven;
• IP-bescherming bieden.

Een kabelklem fixeert de kabel mechanisch aan een constructie.

IP-classificatie

Een gewone kabelklem heeft normaal geen zelfstandige:

IP-classificatie.

IP-classificatie is relevant voor bijvoorbeeld behuizingen en kabelwartels.

Gebruik dus niet automatisch IP67 of IP68 bij een kabelklem.

Montageafstand

De afstand tussen kabelklemmen moet worden bepaald op basis van:

• kabeldiameter;
• kabelgewicht;
• verticale/horizontale montage;
• kabelstijfheid;
• trillingen;
• kortsluitkrachten.

Er bestaat geen universele montageafstand die voor iedere kabel geldt.

Horizontale kabelroute

Bij horizontale montage moeten voldoende bevestigingspunten aanwezig zijn om doorhangen te beperken.

Een zware kabel vraagt doorgaans meer ondersteuning dan een lichte signaalkabel.

Verticale kabelroute

Bij verticale routes kan het eigen gewicht van een lange kabel extra axiale belasting op de bevestigingspunten geven.

Controleer of de klem hiervoor geschikt is.

Trillende machines

Bij montage op machines moet rekening worden gehouden met:

• trillingsniveau;
• bewegingsrichting;
• kabelmassa.

Rubbergevoerde klemmen kunnen hier nuttig zijn.

Automotive

Kabelklemmen worden veel toegepast voor het geleiden van kabelbomen in voertuigen.

De klem houdt de kabelboom weg van:

• hete motoronderdelen;
• scherpe randen;
• bewegende componenten.

Temperatuur in voertuigen

In een motorruimte kunnen temperaturen aanzienlijk hoger zijn dan in een normale binneninstallatie.

Controleer daarom temperatuurklasse van:

• klem;
• rubber;
• kunststof.

Kabelboom

Een kabelboom bestaat vaak uit meerdere samengebundelde kabels.

De kabelklem moet voldoende ruimte hebben zodat de bundel niet te sterk wordt samengedrukt.

Scheepsbouw

Voor maritieme toepassing zijn:

• corrosiebestendigheid;
• trillingsbestendigheid;
• temperatuur;
• brandgedrag

belangrijke selectiecriteria.

RVS 316 kan afhankelijk van situatie geschikter zijn dan normaal verzinkt staal.

Buiteninstallatie

Bij buitengebruik moet rekening worden gehouden met:

• UV;
• regen;
• vorst;
• temperatuurwisselingen;
• corrosie.

Zowel metalen als kunststof onderdelen moeten hiervoor geschikt zijn.

Chemische industrie

In chemische omgevingen moet worden gecontroleerd of:

• metaal;
• coating;
• rubber;
• kunststof

bestand zijn tegen de aanwezige stoffen.

Een RVS klem is niet automatisch bestand tegen iedere chemische stof.

Voedingsmiddelenindustrie

RVS kabelklemmen worden veel gebruikt in installaties waar regelmatig wordt gereinigd.

Dit betekent niet dat iedere RVS kabelklem automatisch geschikt is voor direct voedselcontact of een hygiënisch gecertificeerd ontwerp heeft.

Montageprocedure P-klem

Een algemene montageprocedure voor een rubbergevoerde kabelklem is:

1. Bepaal de buitendiameter van kabel of kabelbundel.
2. Kies een klem met passend klembereik.
3. Controleer materiaal en rubber voor de omgeving.
4. Positioneer de kabel zonder te kleine buigradius.
5. Plaats de klem rondom de kabel.
6. Lijn het bevestigingsgat uit met de montagepositie.
7. Gebruik de passende bout of schroef.
8. Draai de verbinding gecontroleerd vast.
9. Controleer dat de kabel stevig zit zonder sterke vervorming.
10. Controleer dat de klem niet tegen scherpe delen aanligt.

Montage cable cleat

Bij een IEC 61914 cable cleat moeten de productspecifieke montagegegevens worden gevolgd.

Deze kunnen bijvoorbeeld eisen bevatten voor:

• kabeldiameter;
• boutmaat;
• montagerail;
• h.o.h.-afstand;
• montagekoppel;
• cleat spacing;
• kabelconfiguratie.

Cleat spacing

Bij kortsluitvaste kabelsystemen is de afstand tussen cable cleats:

geen willekeurige montagekeuze.

Een kleinere of grotere afstand beïnvloedt de krachten op iedere individuele klem.

Gebruik hiervoor de systeemcalculatie en de fabrikantgegevens.

Kortsluitberekening

Voor zwaarbelaste elektrische installaties moet de kortsluitstroom bekend zijn.

Aan de hand van onder andere:

• piekstroom;
• kabelafstand;
• cable-cleatafstand;
• configuratie

kan worden bepaald welke krachten de bevestigingen moeten opnemen.

IEC 61914-test is productspecifiek

Een product kan volgens IEC 61914 zijn getest voor een bepaalde:

• kabelmaat;
• configuratie;
• kortsluitbelasting.

Die test mag niet zomaar naar andere maten worden geëxtrapoleerd tenzij fabrikantdocumentatie dit toestaat.

Inspectie

Controleer kabelklemmen periodiek in toepassingen met:

• hoge trillingen;
• buitenblootstelling;
• corrosie;
• grote temperatuurwisselingen.

Let bijvoorbeeld op:

• losse bevestigingsbouten;
• beschadigd rubber;
• corrosie;
• ingesneden kabelmantels.

Beschadigde rubberinlage

Wanneer de inlage:

• gescheurd;
• hard;
• verdwenen

is, kan direct metaalcontact met de kabel ontstaan.

Vervang de klem wanneer de beschermende functie niet meer gegarandeerd is.

Hergebruik

Een metalen kabelklem kan in bepaalde algemene toepassingen worden hergebruikt wanneer deze volledig:

• recht;
• onbeschadigd;
• corrosievrij

is.

Voor veiligheidskritische cable-cleat-installaties moeten fabrikant- en inspectievoorschriften worden gevolgd.

Kabelklem kiezen

Type kabel

Bepaal voedingskabel, signaalkabel, kabelboom, coax, beschermbuis of andere uitvoering.

Kabeldiameter

Gebruik de werkelijke buitendiameter in mm.

Aantal kabels

Kies enkelvoudig, bundel of bijvoorbeeld trefoil.

Klemtype

Kies P-klem, kabelzadel, clip of zware cable cleat.

Rubberinlage

Kies een gevoerde uitvoering wanneer trillingsdemping en mantelbescherming belangrijk zijn.

Materiaal

Kies bijvoorbeeld verzinkt staal, RVS of kunststof.

Corrosieomgeving

Controleer binnen, buiten, maritiem of chemisch gebruik.

Montagewijze

Controleer montagegat, boutmaat, rail of ander bevestigingspunt.

Norm

Gebruik DIN 3016-1, DIN 72573 of IEC 61914 alleen wanneer het specifieke product onder die norm valt.

Mechanische belasting

Controleer axiale en zijdelingse retentie wanneer dit relevant is.

Kortsluitbelasting

Bij vermogenskabels moet een daarvoor geschikt en beoordeeld cable-cleat-systeem worden gebruikt.

Kabelklemmen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je kabelklemmen voor het veilig bevestigen, ondersteunen en geleiden van kabels, kabelbundels en beschermbuizen in machines, voertuigen en elektrische installaties.

Afhankelijk van de toepassing zijn uitvoeringen verkrijgbaar als metalen of rubbergevoerde P-klem, één- of tweezijdige bevestigingsklem en kabelzadel.

Gebruik een rubbergevoerde kabelklem wanneer bescherming tegen trillingen en direct contact met metaal gewenst is.

Voor elektrische vermogenskabelinstallaties waarbij hoge mechanische of kortsluitkrachten moeten worden opgenomen, moet een daarvoor ontworpen cable-cleat-systeem volgens NEN-EN-IEC 61914 worden geselecteerd.

Controleer vóór montage altijd kabeldiameter, klemmaat, materiaal, montagewijze, omgeving en de productspecifieke mechanische eigenschappen.

Gerelateerde klemmen

Naast kabelklemmen vind je binnen het ROKAFAST-assortiment Leidingklemmen, DIN 3017 Slangklemmen, ABA Slangklemmen, Eén-oorklemmen, Twee-oorklemmen en andere bevestigingsproducten voor kabel- en leidingmontage.

Kies een kabelklem voor het ondersteunen of fixeren van kabels aan een constructie en een slangklem wanneer een flexibele slang rondom een fitting of tule moet worden dichtgeklemd.

Veelgestelde vragen over kabelklemmen

Wat is een kabelklem?

Een kabelklem is een mechanische bevestiging waarmee één of meerdere kabels aan een constructie worden bevestigd en op hun positie worden gehouden.

Wat is een P-klem?

Een P-klem is een gebogen metalen bevestigingsklem, vaak met rubberinlage, waarmee kabels, leidingen of slangen aan een frame of plaat kunnen worden bevestigd.

Welke norm geldt voor P-klemmen?

Voor bepaalde bevestigingsklemmen met lip is DIN 3016-1:2023-11 relevant. Controleer per product of het daadwerkelijk volgens deze norm is uitgevoerd.

Is DIN 3016-1 nog actueel?

Ja. DIN 3016-1:2023-11 is de huidige editie en verving DIN 3016-1:2018-12.

Wat is DIN 72573?

DIN 72573:2023-05 behandelt tweezijdige bevestigingsklemmen. Deze norm is alleen relevant voor overeenkomstige klemconstructies.

Wat is IEC 61914?

IEC 61914 is de internationale norm voor cable cleats en intermediate restraints voor elektrische installaties.

Welke versie van IEC 61914 is actueel?

IEC 61914:2021 is de huidige derde editie.

Welke Nederlandse norm hoort daarbij?

NEN-EN-IEC 61914:2021 is de huidige Nederlandse/Europese implementatie.

Is IEC 61914:2015 nog actueel?

Nee. IEC 61914:2015 werd vervangen door de derde editie uit 2021.

Is iedere kabelklem volgens IEC 61914?

Nee. De norm is bedoeld voor cable cleats en intermediate restraints in elektrische installaties. Een eenvoudige kabelclip of P-klem valt daar niet automatisch onder.

Wat is een cable cleat?

Een cable cleat is een mechanisch kabelzadel waarmee één of meerdere elektrische kabels worden vastgehouden en dat afhankelijk van product mechanische en elektromechanische krachten kan opnemen.

Wat is een trefoil cable cleat?

Een trefoil cleat houdt drie enkeladerige kabels gezamenlijk in een driehoekige configuratie vast.

Waarom zijn cable cleats belangrijk bij kortsluiting?

Bij hoge kortsluitstromen kunnen zeer grote elektromechanische krachten tussen kabels ontstaan. Het bevestigingssysteem moet voorkomen dat de kabels ongecontroleerd bewegen.

Hoe bepaal ik de juiste kabelklemmaat?

Meet de werkelijke buitendiameter van de kabel of kabelbundel en kies een klem die voor deze diameter is ontworpen.

Is kabeldoorsnede in mm² hetzelfde als kabeldiameter?

Nee. mm² beschrijft de elektrische aderdoorsnede. Voor de kabelklem is de buitendiameter van de complete kabel nodig.

Waarom een rubbergevoerde kabelklem?

De rubberinlage helpt kabelmantels tegen direct metaalcontact te beschermen en kan trillingen en geluid helpen dempen.

Welk rubber wordt gebruikt?

EPDM is een veelgebruikte uitvoering. Afhankelijk van product worden ook andere elastomeren toegepast.

Zijn kabelklemmen verkrijgbaar in RVS?

Ja. Afhankelijk van productserie zijn bijvoorbeeld RVS 304- en RVS 316-uitvoeringen verkrijgbaar.

Welke RVS-uitvoering gebruik ik buiten?

Dat hangt af van de werkelijke corrosieomgeving. Voor zwaardere chloride- of maritieme omstandigheden kan RVS 316 geschikter zijn dan 304.

Zijn kunststof kabelklemmen geschikt voor buiten?

Alleen wanneer het gebruikte kunststof voldoende geschikt is voor UV, temperatuur en weersinvloeden.

Kunnen kabelklemmen trekontlasting geven?

Bepaalde klemmen kunnen axiale beweging van de kabel beperken en daarmee deel uitmaken van een trekontlastingsconcept. De productspecificatie moet hiervoor worden gecontroleerd.

Is een kabelklem hetzelfde als een kabelwartel?

Nee. Een kabelwartel voert een kabel door een behuizing en kan afdichting en trekontlasting bieden. Een kabelklem bevestigt een kabel aan een constructie.

Heeft een kabelklem een IP-waarde?

Een normale kabelklem heeft niet automatisch een IP-classificatie.

Hoe ver moeten kabelklemmen uit elkaar staan?

Daar bestaat geen universele afstand voor. Kabelgewicht, diameter, installatiepositie, mechanische belasting en eventueel kortsluitkrachten bepalen de benodigde afstand.

Kan ik een kabelklem te strak monteren?

Ja. Een te strak gemonteerde klem kan de kabelmantel en interne kabelopbouw beschadigen.

Welke norm geldt voor coaxiale kabelklemmen?

Voor testmethoden van klemmen voor coaxiale communicatiekabels bestaat sinds 2026 IEC 61196-1-326:2026. Dit is een specialistische norm en geen algemene kabelklemnorm.

Hoe kies ik de juiste kabelklem?

Controleer kabeldiameter, aantal kabels, klemtype, materiaal, rubberinlage, montagewijze, temperatuur, corrosieomgeving, mechanische belasting en eventuele toepasselijke DIN- of IEC-norm.