Spanschroefmoeren

Spanschroefmoeren voor het spannen en verstellen van trekverbindingen

Spanschroefmoeren zijn verstelbare verbindingselementen waarmee kabels, trekstangen en andere trekkende constructies op spanning kunnen worden gebracht.

De spanschroefmoer vormt het centrale gedeelte van een spanschroef.

Aan de ene zijde bevindt zich rechtsdraaiende schroefdraad en aan de andere zijde linksdraaiende schroefdraad.

Wanneer het middenstuk wordt verdraaid, bewegen beide aansluitdelen tegelijkertijd naar binnen of naar buiten.

Hierdoor kan de totale lengte van de verbinding nauwkeurig worden aangepast zonder dat de aangesloten onderdelen eerst hoeven te worden losgemaakt.

Spanschroefmoeren worden veel gebruikt binnen staalconstructies, machinebouw, hekwerk, kabelconstructies, montagewerk en andere toepassingen waarin trekspanning moet worden ingesteld.

DIN 1480 spanschroefmoeren

Een belangrijke norm binnen deze productgroep is DIN 1480.

De actuele uitvoering is:

DIN 1480:2005-09

DIN 1480 beschrijft gesmede spanschroefmoeren met een open vorm.

De norm heeft betrekking op het centrale gesmede lichaam van de spanschroef en legt onder andere eigenschappen vast voor maatvoering, materiaal, schroefdraad, oppervlaktebescherming en belastbaarheid.

DIN 1480:2005-09 verving de oudere uitvoering uit 1975.

Open gesmede spanschroefmoer

Een DIN 1480-spanschroefmoer heeft een karakteristieke open constructie.

Het centrale lichaam bestaat uit twee draadgedeelten die door gesmede zijstukken met elkaar zijn verbonden.

Door de open vorm kunnen de ingeschroefde draadeinden visueel worden gecontroleerd.

Dit is belangrijk omdat beide aansluitdelen voldoende ver in het middenstuk moeten zijn geschroefd.

Links- en rechtsdraad

Het werkingsprincipe van een spanschroef is gebaseerd op twee tegengestelde draadrichtingen.

Aan één zijde wordt een aansluiting met rechtsdraad gemonteerd.

Aan de andere zijde wordt een aansluiting met linksdraad gemonteerd.

Wanneer het middenstuk wordt gedraaid, bewegen beide uiteinden tegelijkertijd.

In de ene draairichting worden de uiteinden verder naar binnen getrokken.

In de andere draairichting worden ze verder naar buiten gedraaid.

Hiermee kan de verbinding worden gespannen of ontspannen.

Waarom links- en rechtsdraad?

Wanneer beide zijden dezelfde draadrichting zouden hebben, zou het draaien van het middenstuk één zijde indraaien terwijl de andere zijde juist loskomt.

Door links- en rechtsdraad te combineren kunnen beide uiteinden gelijktijdig naar elkaar toe of van elkaar af bewegen.

Dit maakt een spanschroef bijzonder geschikt voor nauwkeurige lengte- en spanningsinstelling.

Spanschroef versus spanschroefmoer

De termen worden in de handel regelmatig door elkaar gebruikt, maar technisch kan onderscheid worden gemaakt.

De spanschroefmoer is het centrale verstelbare middenstuk.

Een complete spanschroef bestaat uit dit middenstuk plus twee aansluitdelen.

Deze aansluitdelen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit ogen, haken of andere draadeinden.

Daarom kan één DIN 1480-spanschroefmoer onderdeel zijn van verschillende complete spanschroefuitvoeringen.

Spanschroef met twee ogen

Een veel voorkomende complete uitvoering heeft aan beide zijden een oog.

Deze wordt vaak aangeduid als:

oog-oog spanschroef

of:

spanschroef met twee ogen

De ogen maken montage met bijvoorbeeld een pen, bout, sluiting of andere geschikte verbinding mogelijk.

Deze uitvoering is praktisch wanneer beide bevestigingspunten gesloten verbindingen moeten vormen.

Spanschroef met twee haken

Een andere uitvoering heeft aan beide zijden een haak.

Dit wordt ook aangeduid als:

haak-haak spanschroef

Het voordeel van een haak is dat de verbinding relatief snel kan worden aangebracht en verwijderd.

Daar staat tegenover dat een open haak niet dezelfde borging biedt als een volledig gesloten oog.

De geschikte uitvoering moet daarom worden gekozen op basis van de toepassing.

Spanschroef met haak en oog

Ook een combinatie van één haak en één oog komt veel voor.

Deze wordt aangeduid als:

haak-oog spanschroef

Hiermee kan aan de ene zijde een gesloten verbinding worden gemaakt terwijl de andere zijde eenvoudig kan worden aangehaakt.

Waarom staat er soms DIN ≈1480?

Bij complete spanschroeven met haken en ogen zie je in productcatalogi regelmatig de aanduiding:

DIN ≈1480

Het teken ≈ betekent hierbij ongeveer of vergelijkbaar met DIN 1480.

Dat is technisch belangrijk.

De huidige DIN 1480 beschrijft namelijk specifiek de gesmede open spanschroefmoer.

Een complete samenstelling met twee haken, twee ogen of haak en oog is daarom niet automatisch volledig genormaliseerd als één compleet product volgens DIN 1480.

Gebruik bij productinformatie dus liever:

vergelijkbaar met DIN 1480

of:

DIN ≈1480

wanneer dat ook daadwerkelijk de aanduiding van het product is.

DIN 1480 materiaal

DIN 1480:2005-09 specificeert voor de genormaliseerde gesmede spanschroefmoer onder andere staal S235JR.

Dit is een veelgebruikt constructiestaal.

Afhankelijk van product en assortiment kunnen andere materiaaluitvoeringen voorkomen.

Controleer daarom altijd de daadwerkelijke productspecificatie.

S235JR spanschroefmoeren

S235JR wordt veel toegepast voor algemene stalen spanschroefconstructies.

De mechanische belastbaarheid wordt niet alleen bepaald door het materiaal van het middenstuk.

Ook de volgende onderdelen zijn belangrijk:

de draadeinden, ogen of haken, de hoeveelheid ingeschroefde draad en de aangesloten constructie.

De complete spanschroef moet daarom als één systeem worden beoordeeld.

Metrische schroefdraad

Spanschroefmoeren volgens deze DIN-familie gebruiken metrische schroefdraad.

Veel voorkomende commerciële maten zijn bijvoorbeeld M6, M8, M10, M12, M16, M20 en M24.

Daarnaast bestaan grotere uitvoeringen.

De maat geeft de nominale diameter van de schroefdraad aan.

Een M16-spanschroef moet dus worden gecombineerd met passende M16-aansluitdelen met de juiste links- of rechtsdraaiende draad.

Schroefdraadtolerantie 6H

DIN 1480:2005-09 specificeert voor de binnendraad tolerantieklasse 6H.

Dit is relevant voor een correcte metrische draadpassing.

Bij coatings, en met name thermisch verzinken, moet erop worden gelet dat de gekozen componenten na behandeling nog correct met elkaar passen.

Gebruik daarom bij voorkeur onderdelen die expliciet voor hetzelfde spanschroefsysteem zijn bedoeld.

Minimale inschroeflengte

Een cruciaal veiligheidsaspect bij spanschroeven is voldoende inschroeflengte van beide aansluitdelen.

Wanneer een haak, oog of draadeind slechts enkele draadgangen in het middenstuk zit, kan de verbinding onvoldoende sterk zijn.

Draai de spanschroef daarom nooit verder open dan voor het specifieke product is toegestaan.

Zowel de linker- als rechterzijde moet voldoende draadinschakeling behouden.

Open constructie als controle

De open constructie van DIN 1480 heeft hierbij een praktisch voordeel.

Door de opening kan beter worden gecontroleerd hoe ver de aansluitdelen in de spanschroefmoer zijn geschroefd.

Controleer dit vóór belasting van de verbinding.

Spannen door het middenstuk te draaien

Een spanschroef wordt versteld door het middenstuk te draaien.

De aangesloten kabels of trekstangen hoeven hiervoor niet mee te draaien.

Dit maakt het mogelijk om een reeds gemonteerde constructie nauwkeurig op spanning te brengen.

Draai gelijkmatig en controleer tijdens het afstellen of beide draadeinden correct in het lichaam blijven.

Spanschroeven voor staalkabel

Spanschroeven worden veel gebruikt in combinatie met staalkabelconstructies.

Voorbeelden zijn kabels voor hekwerken, balustrades, lichte afspanningen en technische constructies.

De spanschroef wordt gebruikt om na montage de gewenste kabelspanning in te stellen.

Voor het daadwerkelijk verbinden van de staalkabel zijn daarnaast geschikte eindverbindingen nodig.

Denk bijvoorbeeld aan draadogen, kabelterminals, puntkousen en staaldraadklemmen.

Spanschroeven voor trekstangen

Ook massieve trekstangen kunnen met spanschroefsystemen worden versteld.

Door links- en rechtsdraaiende draadeinden te gebruiken kan een trekstangconstructie worden aangespannen zonder de volledige stang te hoeven verdraaien.

Dit principe wordt onder andere gebruikt binnen staal- en machineconstructies.

Spanschroeven voor hekwerken

Bij gaas-, draad- en hekwerkconstructies worden spansystemen gebruikt om draden of kabels op de gewenste spanning te brengen.

Een verzinkte spanschroef kan hiervoor geschikt zijn wanneer maat, corrosiebescherming en belastbaarheid op de toepassing zijn afgestemd.

Spanschroeven in constructies

Spanschroeven worden ook gebruikt om trekkende constructiedelen nauwkeurig af te stellen.

Bij bouwkundig of constructief belaste verbindingen moet de bevestiging voldoen aan de daarvoor geldende technische eisen.

Gebruik daarbij niet uitsluitend de nominale M-maat als selectiecriterium.

De belastbaarheid van het complete systeem moet bekend zijn.

Belastbaarheid

DIN 1480 bevat bepalingen rondom de belastbaarheid van genormaliseerde spanschroefmoeren.

De daadwerkelijke toelaatbare belasting van een complete spanschroef kan echter worden beperkt door een ander onderdeel.

Voorbeelden zijn een haak, oog, draadstuk of aansluitconstructie.

Gebruik daarom altijd de belastbaarheidsgegevens van het daadwerkelijk geleverde complete product.

Geen universele belastbaarheid per M-maat

Twee spanschroeven met dezelfde metrische diameter hoeven niet automatisch dezelfde belastbaarheid te hebben.

Verschillen kunnen ontstaan door:

materiaal, productvorm, uiteinden, fabricagemethode en normuitvoering.

Gebruik daarom geen algemene kg-tabel zonder deze aan de concrete artikelen te koppelen.

Niet automatisch geschikt voor hijsen

Een spanschroef is een product voor het instellen van trekspanning.

Dat betekent niet automatisch dat het product als hijsmiddel of onderdeel van een hijsconfiguratie mag worden gebruikt.

Voor hijstoepassingen moeten uitsluitend componenten worden gebruikt waarvan de fabrikant of relevante norm deze toepassing expliciet toestaat.

Een DIN 1480-aanduiding alleen is geen algemene hijsgoedkeuring.

Elektrolytisch verzinkte spanschroefmoeren

Stalen spanschroefmoeren zijn veel verkrijgbaar in elektrolytisch verzinkte uitvoering.

De zinklaag geeft bescherming tegen corrosie voor algemene en beschutte toepassingen.

Deze uitvoering wordt veel gebruikt binnen machinebouw, montage en verschillende technische constructies.

Thermisch verzinkte spanschroefmoeren

Voor hogere corrosiebelasting worden ook thermisch verzinkte uitvoeringen aangeboden.

De dikkere zinklaag kan een hogere corrosiebescherming bieden dan veel standaard elektrolytisch verzinkte uitvoeringen.

Thermisch verzinkte spanschroeven worden veel gebruikt in buitenconstructies.

Controleer daarbij altijd de draadpassing van alle onderdelen.

Elektrolytisch of thermisch verzinkt

Bij commerciële spanschroefproducten kunnen afhankelijk van maat en beschikbaarheid zowel elektrolytisch als thermisch verzinkte uitvoeringen voorkomen.

Controleer daarom op artikelniveau welke oppervlaktebehandeling daadwerkelijk wordt geleverd.

Dit is belangrijk omdat beide coatings verschillende eigenschappen en laagdiktes hebben.

RVS spanschroeven

Naast stalen spanschroeven zijn er ook systemen in roestvast staal.

RVS kan relevant zijn wanneer een betere corrosiebestendigheid gewenst is.

Voor bijvoorbeeld buitenconstructies of vochtige omgevingen worden vaak RVS A2- of A4-componenten gebruikt.

De exacte DIN-uitvoering en belastbaarheid moeten bij dergelijke producten afzonderlijk worden gecontroleerd.

DIN 1478 spanschroefmoeren

Naast DIN 1480 bestaat DIN 1478.

DIN 1478:2005-09 is de actuele norm voor spanschroefmoeren uit:

stalen buis of rondstaal.

Deze norm omvat uitvoeringen in staal en austenitisch roestvast staal van M6 tot en met M80.

DIN 1478 is dus technisch een andere constructie dan de gesmede open uitvoering volgens DIN 1480.

DIN 1478 met controleopeningen

Bij DIN 1478 zijn controleopeningen belangrijk.

Deze maken het mogelijk te controleren of de aangesloten draadeinden voldoende ver zijn ingeschroefd.

Dat is vooral van belang voor veilig gebruik in constructieve toepassingen.

DIN 1478 moet daarom niet automatisch gelijkgesteld worden aan DIN 1480.

DIN 1479 zeskant spanschroefmoeren

Een derde relevante norm is DIN 1479.

DIN 1479:2005-09 beschrijft zeskant-spanschroefmoeren.

Deze zijn uitgevoerd met een zeskantige buitenvorm waardoor het middenstuk met passend sleutelgereedschap kan worden verdraaid.

DIN 1479 omvat stalen en austenitisch RVS uitvoeringen van M6 tot en met M30.

DIN 1479 versus DIN 1480

DIN 1479 en DIN 1480 gebruiken hetzelfde basisprincipe van links- en rechtsdraad, maar hebben een andere constructievorm.

DIN 1480 is een gesmede open spanschroefmoer.

DIN 1479 is een zeskant-spanschroefmoer.

Welke uitvoering geschikt is hangt af van constructie, maat, bedieningswijze en voorgeschreven norm.

DIN 34828 aansluiteinden

Voor spanschroeven met aanlasbare uiteinden is DIN 34828 relevant.

Belangrijk: deze norm is zeer recent vernieuwd.

De actuele uitvoering is:

DIN 34828:2026-08

DIN 34828 beschrijft aanlaseinden van staal en roestvast staal met rechts- en linksdraaiende schroefdraad voor spanschroeven.

Hiermee kunnen spanschroefsystemen in gelaste trekconstructies worden geïntegreerd.

DIN 34828:2026-08

De nieuwe DIN 34828:2026-08 vervangt DIN 34828:2005-09.

De nieuwe editie heeft onder andere de technische leveringsvoorwaarden herzien en een gedeelte over markering en etikettering toegevoegd.

Voor een actuele technische productpagina is het daarom verstandig om niet meer uitsluitend naar DIN 34828:2005 te verwijzen.

Spanschroefmoer versus verbindingsmoer

Een spanschroefmoer moet niet worden verward met een gewone verbindingsmoer.

Een verbindingsmoer heeft doorgaans over de volledige lengte dezelfde draairichting.

Deze wordt gebruikt om twee draadstangen met elkaar te verbinden.

Een spanschroefmoer heeft juist:

rechtsdraad aan de ene zijde en linksdraad aan de andere zijde.

Hierdoor kan de afstand tussen de beide aansluitdelen worden versteld door het middenstuk te draaien.

Spanschroefmoer versus spanschroef

De spanschroefmoer is dus het verstelbare middenstuk.

De spanschroef is het samengestelde systeem.

Bij productfilters is het daarom nuttig onderscheid te maken tussen:

losse spanschroefmoeren en complete spanschroeven met ogen of haken.

Spanschroefmoeren kiezen

Het juiste product wordt bepaald door de metrische diameter, uitvoering, aansluitvorm, minimale en maximale verstelbare lengte, materiaal, oppervlaktebehandeling en benodigde belastbaarheid.

Controleer daarnaast of het product volgens DIN 1480, DIN 1478, DIN 1479 of slechts vergelijkbaar met een bepaalde norm is uitgevoerd.

Voor complete systemen moet worden bepaald welke einden nodig zijn: oog-oog, haak-haak, haak-oog of een andere aansluiting.

Minimale en maximale lengte

Complete spanschroeven hebben een minimale en maximale effectieve lengte.

Wanneer beide draadeinden verder worden ingeschroefd wordt het systeem korter en neemt de trekspanning toe.

Wanneer ze verder worden uitgedraaid wordt het systeem langer.

De maximaal toegestane lengte mag niet worden overschreden omdat voldoende draadinschakeling behouden moet blijven.

Spanschroef M6

M6 wordt gebruikt voor relatief lichte trek- en versteltoepassingen.

De concrete capaciteit moet altijd uit de artikelgegevens worden gehaald.

Spanschroef M8 en M10

M8 en M10 zijn veel voorkomende maten binnen algemene kabel-, hekwerk- en montageconstructies.

Ook hier moeten uitvoering, materiaal en belastbaarheid als complete combinatie worden gecontroleerd.

Spanschroef M12

M12 wordt veel gebruikt voor middelzware trek- en spanverbindingen.

Een commerciële DIN ≈1480-uitvoering kan bijvoorbeeld met twee ogen, twee haken of een haak-oogcombinatie worden geleverd.

Spanschroef M16 en M20

M16 en M20 worden gebruikt voor zwaardere trekconstructies.

Bij deze belastingen is het extra belangrijk dat beide aansluitdelen voldoende ver in de spanschroefmoer zijn geschroefd.

Controleer eveneens de belastbaarheid van haken, ogen en aangesloten constructiedelen.

Spanschroefmoeren monteren

Controleer vóór montage of de beide draadeinden exact bij de spanschroefmoer passen.

Eén aansluiting moet rechtsdraaiende en de andere linksdraaiende draad hebben.

Draai beide zijden eerst voldoende ver in het middenstuk.

Bevestig daarna de uiteinden aan de constructie.

Draai vervolgens het centrale lichaam om de gewenste spanning in te stellen.

Controleer tijdens het spannen regelmatig of voldoende schroefdraad in beide zijden aanwezig blijft.

Voorkom het forceren van een volledig opgespannen of maximaal uitgedraaide verbinding.

Borging na het spannen

Afhankelijk van de constructie kan het nodig zijn om de ingestelde positie tegen ongewenst verdraaien te borgen.

Dit kan bijvoorbeeld met daarvoor bedoelde contramoeren of een ander door het systeem voorgeschreven borgingsprincipe.

Welke methode geschikt is hangt af van het type spanschroef.

Regelmatige controle

Spanschroeven in permanent belaste buitenconstructies moeten periodiek worden gecontroleerd.

Let onder andere op:

corrosie, vervorming, beschadigde draad, loslopen, onvoldoende draadinschakeling en beschadiging van ogen of haken.

Een beschadigd onderdeel moet worden vervangen wanneer de technische betrouwbaarheid niet meer kan worden gegarandeerd.

Spanschroefmoeren bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je spanschroefmoeren en complete spanschroeven voor professionele trek-, span- en versteltoepassingen.

Bekijk het assortiment in verschillende metrische maten, uitvoeringen, materialen en oppervlaktebehandelingen.

Selecteer onder andere open gesmede DIN 1480-spanschroefmoeren en, afhankelijk van het assortiment, complete spanschroeven met twee ogen, twee haken of een combinatie van haak en oog.

Kies het product op basis van draadmaat, verstelbereik, aansluitvorm, materiaal, corrosieomgeving en vereiste belastbaarheid.

Gerelateerde bevestigingsmaterialen

Spanschroefmoeren worden veel gecombineerd met staalkabels, puntkousen, staaldraadklemmen, D-sluitingen, karabijnhaken en andere haak- en oogproducten.

Voor trekstangconstructies kunnen daarnaast links- en rechtsdraaiende draadeinden en passende bevestigingscomponenten relevant zijn.

Veelgestelde vragen over spanschroefmoeren

Wat is een spanschroefmoer?

Een spanschroefmoer is het centrale verstelbare gedeelte van een spanschroef met linksdraaiende schroefdraad aan de ene zijde en rechtsdraaiende schroefdraad aan de andere zijde.

Wat is DIN 1480?

DIN 1480:2005-09 is de actuele norm voor gesmede spanschroefmoeren met open vorm.

Is DIN 1480 nog actueel?

Ja. DIN 1480:2005-09 staat momenteel als actuele norm geregistreerd.

Hoe werkt een spanschroef?

Door het centrale middenstuk te draaien worden het links- en rechtsdraaiende uiteinde tegelijkertijd naar binnen of naar buiten bewogen. Hierdoor verandert de lengte en daarmee de spanning van de verbinding.

Wat betekent DIN ≈1480?

Dit betekent dat het product qua uitvoering ongeveer overeenkomt met DIN 1480, maar niet volledig als compleet product onder de huidige DIN 1480 valt. Dit komt bijvoorbeeld voor bij complete spanschroeven met haken en ogen.

Welke soorten spanschroeven zijn er?

Veel voorkomende complete uitvoeringen zijn oog-oog, haak-haak en haak-oog.

Wat is het verschil tussen DIN 1478 en DIN 1480?

DIN 1478 behandelt spanschroefmoeren uit staalbuis of rondstaal. DIN 1480 behandelt gesmede spanschroefmoeren met een open vorm.

Wat is DIN 1479?

DIN 1479 beschrijft zeskant-spanschroefmoeren die met sleutelgereedschap kunnen worden versteld.

Wat is DIN 34828?

DIN 34828 beschrijft aanlaseinden met links- en rechtsdraad voor spanschroeven. De actuele uitvoering is DIN 34828:2026-08.

Zijn spanschroefmoeren links- en rechtsdraaiend?

Ja. Voor de verstelwerking wordt aan de ene zijde linksdraad en aan de andere zijde rechtsdraad gebruikt.

Zijn spanschroeven thermisch verzinkt verkrijgbaar?

Ja. Afhankelijk van maat en assortiment bestaan elektrolytisch en thermisch verzinkte uitvoeringen.

Zijn spanschroeven verkrijgbaar in RVS?

Ja. Afhankelijk van het type zijn ook RVS-uitvoeringen verkrijgbaar. Controleer altijd materiaal, norm en belastbaarheid van het concrete artikel.

Mag een DIN 1480 spanschroef voor hijsen worden gebruikt?

Niet automatisch. DIN 1480 is geen algemene goedkeuring als hijsmiddel. Voor hijstoepassingen moeten uitsluitend daarvoor expliciet gespecificeerde en beoordeelde componenten worden gebruikt.

Hoe ver moeten de uiteinden in de spanschroef zitten?

Beide aansluitdelen moeten minimaal de door norm of fabrikant voorgeschreven inschroeflengte behouden. Een spanschroef mag niet zo ver worden uitgedraaid dat onvoldoende schroefdraadinschakeling overblijft.